Your browser does not support JavaScript!

[ login ]
   
background image background image background image
fulls

Coğrafya ve Jeomorfoloji

Ege'nin bugünkü jeomorfolojik durumu üç ana parametrenin sonucudur; tektonizm, volkanik aktivite ve deniz seviyesinin yükselişi ve inişi. Ege'nin tarihi yaklaşık 35 milyon yıl önce, Oligosen dönemindde ilk kez denizden bir kara parçası yüzeye çıkınca başlamıştır. Bu orojenez (dağ oluşumu) güney Avrupa'nın toplam Alpler orojenezinin bir parçası olup Oligosen'in sonlarına doğru tamamlanmıştır (yaklaşık 25 milyon yıl önce) ve sonucu bütün güney Ege'yi kapsayan, bugünkü Mora yarımadasını ve karasal Yunanistan'ın alt kısmını Girit ve Türkiye ile birleştiren geniş bir dağlık kara bölgesinin yaratılmasıydı. Bu dönemde Ege'yi kapsayan birleşik kara parçasının adı Aegeais idi.

Morfolojik açıdan Ege nispeten sığ bir denizdir, zira Aegiis topraklarının çöküşünden kaynaklanır. Ancak denizin dibi birçok hendek tarafından oluklu hale gelmektedir,  ki bunların bazı noktaları oldukça derindir. Bu zengin deniz dünyasının parçalanmasının sonucu olarak ise birçok irili ufaklı koy, burun ve doğal limanın oluşmasıdır. Güney Ege daha küçük denizlere ayrılır; bunlar, Myrtoo Denizi batıda, Girit Denizi güneyde ve İkarya Denizi ile Karpat Denizi doğudadır. Bu denizlerden her biri sıkça özel lokal hava koşulları sergiler ve bu denizcilik için çok önemlidir.

 

Kiklades

Kiklades adalar grubu karasal Yunanistan'dan Ege'nin güneydoğusuna doğru yayılır ve aslında batık dağların tepelerinden ibarettir. Kiklades ilinin toplam alanı 2572 km2 olup, 2001 sayımına göre 111.181 nüfusa sahiptir (yoğunluk: 43,22 kişi/ km2) ve bu nüfus Kiklades'in 34 adasından 25'inde ikamet eder. Kiklades adaları ağırlıklı olarak dağlık ve yarı dağlıktır, çok daha az bir yüzdesi ovalık alanlardan oluşur, alanı ise, 3,6km2 alana sahip Delos'tan (Kiklades'in en küçük adalarından biri) 430 km2 alana sahip Naksos'a kadar önemli derecede değişiklik sergiler. En yüksek tepe Naksos'ta bulunmaktadır ve 1004 m olan Zas'tır. Andros'taki Petalo 994 m ile, Amorgos'taki Krikelos 821 m ile, Milos'taki Profitis İlias 751 m ile ve Tinos'taki Tsiknias 730 m ile takip eden en önemli tepelerden bazılarıdır.

 

Onikiada

Onikiada ili güneydoğu Ege'deki adalar grubudur, 18 büyük adadan, daha küçük birçok adacıktan ve birçok kayalıktan oluşur. Onikiada'nın en büyük adaları: Rodos, Kos (İstanköy), Karpathos (Kerpe), Kalymnos (Kilimli), Astypalaia (Astipalea), Kasos, Tilos, Symi (Sömbeki), Leros, Nisyros, Patmos, Kastellorizo (Meis), Halki, Lipsi, Agathonisi ve Arki'dir. Onikiada ilinin yüzeyi 2.705 km2 olup, 2001 sayımına göre 187.564 nüfusa sahiptir. İlin başkenti Rodos'tur.

Onikiada'da bol sel suları ve akarsular olmasına rağmen, nehirler yoktur. Onikiada'nın çoğu adası volkaniktir ve bundan dolayı önemli miktarlarda maden zenginliğine sahiptir. Rodos'ta alçı, kromit ve linyit, Kos'ta bakır, demir, kurşun ve linyit, Nisyros'ta kükürt, Karpathos ve Kasos'ta ise alçı vardır.

Onikiada'nın bazı adalarının jeolojisine ilişkin olarak ise, Kalymnos'un ağırlıklı olarak karbonat kayaları ile kaplı olduğunu ve bunlardan dolayı adanın yüksek sayıda mağaraya sahip olduğunu biliyoruz. Kos'ta killi şeyl ve kumtaşı ile birçok fosil mevcuttur. Onikiada'nın bazı kuzey adalarında yoğun jeolojik değişimler döneminde volkanik aktivite olmuştur. Nisyros'un tepesindeki krater ve lav ile volkanik malzemelerin akışındaki değişimden oluşan volkanik kayalar grubu bunu hatırlatmaya devam etmektedir. Rodos'ta özellikle kalker kayalarına rastlanır. 

 

Kaynakça:

http://www.greekvoyager.com/pagesgr/hellas_aegeansea.html

http://www2.egeonet.gr/AIGAIO/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=6942 

http://www2.egeonet.gr/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=6947#chapter_4

http://www2.egeonet.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaid=6943&boithimata_State=true&kefalaia_State=true#chapter_6

 

EU
Co-financed by Greece and the European Union - European Regional Development Fund
ESPA